Kakramanmaraş'ta Çocuklara Bireysel Psikolojik Danışmanlık

Kuramsal açıdan incelendiğinde çocukların duygu düzenleme sürecinde ebeveynler önemli bir role sahiplerdir. Ayrıca ebeveynler çocuklarının duygularını düzenleme sürecinde çocuklarına karşı şefkat, destek, güvenlik ve değerli hissetme ihtiyaçlarını karşılayarak önemli görevleri de üstlenmektedirler (Furman ve Buhrmester, 1985). Buna göre çocuklarına karşı destekleyici ve sıcak davranan ebeveynler, çocuklarının daha yapıcı yönde duygu düzenleme becerileri geliştirmelerine katkıda bulunurlar (Eisenberg ve diğ., 1998). Ebeveynin bu yaklaşımı çocuğun duygularını düzenlemesi, fark etmesi, tanımlaması ve bakım veren kişinin rehberlik etmesi (Kahraman ve Tanrıkulu, 2019; Morris ve diğ., 2007) olarak açıklanmaktadır. Ayrıca çocuklarının duygu düzenlenmelerinde ve kendilerini iyi hissetmelerinde ebeveynlerin psikolojik iyi oluşlarının önemli bir etkisinin olduğu görülmektedir. Ebeveynlerin psikolojik iyi olma durumları çocukların psikolojik iyi oluşlarını önemli derecede etkilemektedir (Fox ve Calkins, 2003). Çünkü psikolojik iyi oluş düzeyi yüksek anne babalar çocuklarını övmekte, düşüncelerine saygı göstermekte, ihtiyaçlarını dikkate almaktadırlar. Dolayısıyla bu tür davranışlar çocukların kendilerini ifade etmelerinde duygu düzenleme becerilerine katkıda bulunmaktadır (Gross, 2014). Bu konudaki çeşitli araştırmalar incelendiğinde özellikle annelerin duygu düzenleme becerilerinin çocukların duygu düzenlemeleri üzerinde önemli etkide olduğunu göstermektedir. Bu araştırmalarda ebeveynlerin çocuklarına duygu düzenleyici davranışları öğretmelerinin çocukların duygularını nasıl yönetecekleri üzerinde etkili olduğunu vurgulanmaktadır (Leland, 2014). Berlin ve Cassidy (2003) yaptıkları bir araştırmada annelerin çocuklarına yönelik duygularını kontrol edememelerinin çocuklarının duygu düzenleme becerilerini üzerinde olumsuz etkide olduğunu saptamışlardır. Ayrıca annenin çocuğunun duygu düzenlemesi ile çocuğun duygu düzenlemesi arasındaki ilişkiye yönelik başka bir araştırmada ise çocuğun duygu düzenlemesinin annenin bağlanma stili ve bazı kişilik özellikleri ile ilişkili olduğu bulunmuştur (Bilge ve Sezgin, 2021; Kahraman ve Alemdar, 2021). Bu konuda yapılan başka araştırmalarda ise ebeveynlerin psikolojik iyi oluşları ile çocukların duygu düzenlemesi arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmüştür (Atan, 2020; Karaş ve Altun, 2022; Koca, 2019).

Psikolojik iyi oluş; bireylerin yaşantısındaki doyum sonucunda ortaya çıkan bir mutluluk duygusu (Ryff, 1989; Rıza, 2016), bireylerin hayatındaki potansiyeli ve amaçlarına yönelik farkındalık durumu ile başkalarıyla sağlıklı şekilde etkileşim kurma olarak tanımlanmaktadır (Ryff ve Keyes, 1995). Ebeveynlerin çocuklarının duygu düzenlemelerinde ebeveynin kendi psikolojik iyi oluşu oldukça önem taşımaktadır (Gotmann ve diğ., 1996). Diğer yandan ebeveynlerin çocuklarının duygularını düzenleme sürecinde çocukların duygularını kabul edip onlara cevap verdiklerinde çocukların kendi duygularını düzenlemeyi daha kolaylıkla gerçekleştirebildikleri; duyguları önemsenmediğinde ya da kabul edilmediğinde ise duygu düzenlemede güçlük çektikleri görülmüştür (Pektaş, 2015). Bu açıdan okul öncesindeki çocukların duygularını düzenlemelerinin ebeveynler tarafından desteklenmesinin önemi göz önüne alınarak, okul öncesi dönemde çocuğu olan ebeveynlerin çocuklarının duygusunu düzenlemesi ile çocuğun kendi duygusunu düzenlemesi arasındaki ilişkide psikolojik iyi oluşun aracı rolünün incelenmesi önemlidir. Bu amaç kapsamında psikolojik iyi oluşun aracı rolde olması anne ve çocukların duygu düzenlemesini olumlu yönde etkileyerek onların psikolojik olarak daha iyi hissetmelerini sağlayabilir. Ayrıca bu araştırmanın okul öncesinde çocuğu olan annelere aktarılması önemlidir.

Dr. Psikolojik Danışman Ahmet TOPLU