Kahramanmaraş Psikolog/Kariyer Danışmanlığı: Lise Öğrencilerinin Kariyer Karar Vermesinin Etkileyen Faktörler

Kariyer karar verme güçlüğü, bireyin kariyer kararını vermeden önce, kariyer kararını vermesi sırasında veya kariyer kararını vermesi sonrasında karşılaştığı zorluklardır (Saka vd., 2008). Kariyer karar verme güçlüğü, bireylerin geleceğiyle ilgili mesleki bir karar verirken kendine daha az uygun olduğunu düşündüğü bir mesleğe yönelmesini sağlayan durumdur (Gati vd., 1996b). Diğer bir ifadeyle kariyer karar verme güçlüğü, bireyin kariyeriyle ilgili karar verememesi durumu (Osipow
vd., 1976) veya ideal olarak karar veren kişinin kararındaki sapmadır (Gati vd., 1996a). Gati vd. (1996b) bireylerin kariyer kararı verirken karşılaştıkları güçlüklerin özelliklerini betimlemek için kariyer kararı verme güçlükleri taksonomisini geliştirmişlerdir. Bu sınıflandırmada üç kategori bulunmaktadır. Bunlar; a) hazırlık eksikliği, b) bilgi eksikliği, c) tutarsız bilgi olarak yer almaktadır. Bu kategorilerin herhangi birinde meydana gelen bir sapma bireylerin kendisine uygun olmayan bir karar verme durumuna veya karar verememesine neden olmaktadır. Bunun yanı sıra bireylerin kariyer karar verme güçlüğü yaşamasında; alternatiflerin çeşitli olması, çalışma ortamı, eğitim süresi, yeteneklerin kullanımı, benlik, iş hayatındaki belirsizlik, sosyal engeller ve yanlı karar verme endişesi gibi faktörler de etkilidir (Gati ve Levin, 2014; Gati, 1986; Krieshok vd., 2009; Sauermann, 2005).