Kahramanmaraş Psikolog veya Terapi: Tik Bozuklukları

Tik Bozuklukları Tikler; farklı kas gruplarını içeren ani, hızlı, tekrarlayıcı, motor hareketler veya sesler olarak ortaya çıkan davranışlardır.1 Tikler, kısa vadede nöbetler veya pat lamalar halinde ortaya çıkar ve uzun vadede, genellikle sıklık, kuvvet ve kar maşıklık açısından artar veya azalır. Tiklerin zaman içindeki düzeninin tahmin edilmesi zor olsa da rastgele değildir.2 Tikler, motor hareketler veya sesler olarak ortaya çıkar ken basit ya da karmaşık olarak karakterize edilmektedir. Basit tikler, genellikle kısa dır, bir saniyeden kısa sürer ve amaçsız görünür. Karmaşık tikler uzun sürer ve genellikle daha amaçlı görünür. Motor tiklere; göz kırpma, baş sallama, omuz silkme ve yüz buruşturma sayılabilir. Sesli tikler ise koklama, boğaz temizleme, öksürme, he celer, kelimeler ve tüm ifadeleri içeren karmaşık konuşma parçalarıdır.3 İlk ortaya çıkan tikler tipik olarak geçicidir, en sık görüleni ise göz kırpma tikleri olan yüzdeki basit motor tikleridir. Bu ilk tikler daha sonra daha kalıcı, güçlü ve karmaşık hareketlere dö 1 Yazar İsmi Makale Başlığı nüşebilir. Motor tikler tipik olarak baştan ayağa doğru iler ler, en yaygın olarak baş ve boyun yapılarını etkiler. Ses tikleri genellikle motor tiklerin başlangıcından birkaç yıl sonra ortaya çıkmaktadır.2 Bu tikler daha sonra basit ses lerden daha uzun süreli, giderek abartılı ve karmaşık ifa delere benzer.4 Ergenlerin küçük bir kısmında, karmaşık tiklerin şid detinin ve sıklığının artmasından dolayı anksiyete, duygu durum bozuklukları ve başkalarına karşı saldırganlık davranışları görülebilir. Ergenliğin sonlarına doğru tik sen dromlarında %90 oranında azalma meydana gelir. Tikteki bu azalmaya rağmen birçok ergen, tiklere maruz kalmayla ilişkili olarak sosyal gelişimde bozulma ve duygusal iyi oluşta azalmalar yaşamaya devam eder.5 Tikler bireylerin özelliklerine göre farklı sıklıkta ve şiddette görülebilir. Üç farklı tik durumu vardır: a) Orta süreli ve sıklıkta tiklerin den oluşan bir temel durum b) Kısa süreli, yüksek frekan slı tiklerden oluşan bir patlama durumu c) Daha uzun süreli ve sıklıkta tiklerden oluşan göreceli bir sessizlik durumu dur. Temel ara durum kendini sürdürür, ancak patlama ve durgunluk arasındaki ani geçişlerden kaynaklanan kesinti lere karşı etkili değildir. Tikler arasındaki bu geçişler baş langıç aşamasındaki duruma dönene kadar devam eder.5 Deneysel çalışmalarla desteklenmemesine rağmen, tikler deki bu patlama ve durgunluk durumunun uzun bir süre devam ettiği gözlemlenmiştir.4 Tik bozuklukları bireyler arasında oldukça değişkenlik göstermektedir. Yapılan bir çalışmada çocuklukta görülen basmakalıp hareketlerin ye tişkinliğe kadar devam ettiği bulunmuştur. Ayrıca bu kişi lerin basmakalıp hareketleri ile obsesif kompulsif davranışları ve mükemmeliyetçilik özellikleri arasında yakın bir ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir.6 Bu değişken liğe rağmen tik semptomları bağımsız olarak kalıtsal ola bilen en az dört ana gruptan birinde toplanmaktadır. Bunlar; a) Tamamen motor ve ses tik semptomları b) Kom pulsif davranışlar (örnek, başkalarına veya nesnelere do kunmak) c) Saldırgan davranışlar (örnek, tekme atma, öfkelenme) d) Hafifçe vurma ve homurdanmamın olma masıdır. aşağıda DSM-V’e göre tik bozuklukları verilmiştir:

1. Tourette sendromu

2. Geçici tik bozukluğu

3. kronik motor veya vokal tik bozukluğu

4. Tanımlanmış diğer bir tik bozukluğu

5. Tanımlanmamış diğer bir tik bozukluğu